Cỏ sữa là loài cây mọc hoang ở nhiều nơi trên đất nước ta. Cỏ sữa đã được ghi nhận nhiều công dụng và được nhân dân địa phương sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên, nhiều người không để ý và không biết đến lợi ích của cây cỏ sữa. Hãy cùng YouMed khám phá ngay!

1. Mô tả dược liệu

1.1. Tên khoa học, danh pháp quốc tế

  • Ở nước ta có hai loại cỏ sữa: cỏ sữa lá nhỏ và cỏ sữa lá lớn.
  • Cỏ sữa lá nhỏ tên khoa học Euphorbia thymifolia L., cùng họ Thầu dầu Euphorbiaceae
  • Cỏ sữa lá lớn, cỏ sữa lông hay phi dương thảo. Tên khoa học Euphorbia hirta L., họ Thầu dầu Euphorbiaceae

1.2. Đặc điểm thực vật

Cỏ sữa lá nhỏ

  • Cỏ sữa lá nhỏ là một loài cây nhỏ, gầy, mọc là là trên mặt đất, thân và cành tím đỏ. Lá mọc đối, hình bầu dục hay thon dài, dài nhất 7 mm, rộng chừng 4 mm mép lá hơi khía tai bèo. Cụm hoa mọc ở kẽ lá thành xim đơn mang ít hoa. Quả nang đường kính 1.5mm có long. Hạt nhẵn, dài 0.7 mm có 4 góc. Toàn thân bấm đều chảy nhựa mủ trắng.
  • Cỏ sữa lá lớn là một cây sống hằng năm hoặc sống dai, thân mọc thẳng có thể cao tới 30 – 40 cm, màu đỏ nhạt, phủ long màu vàng nhạt. Có lá màu xanh lẫn màu đỏ, mọc dài, hình mác 2 – 3 cm, rộng 5 – 15 mm, mép có răng cưa nhỏ, cuống ngắn, hoa nhỏ, màu trắng đỏ nhạt, mọc thành xim đơn, sau xanh và nâu. Hạt màu đỏ nhạt, nhỏ có mặt xù xì
  • Theo Đỗ Tất Lợi (2006), cỏ sữa lá lớn thường được nhân dân ta sử dụng hơn cỏ sữa lá nhỏ.

Cỏ sữa lá lớn

1.3. Phân bố, thu hái, chế biến

  • Mọc hoang khắp nơi ở nước ta. Ưa các đất có sỏi, đá, thường thấy ở các kẽ gạch, sân xi măng, dọc đường ray xe lửa.
  • Hái vào mùa hè. Hái về rửa sạch, sao vàng hoặc phơi khô rồi dùng.
  • Có mọc ở Ấn Độ, Indonesia, Trung Quốc, Philippine

1.4. Bộ phận sử dụng

Sử dụng toàn cây: thân, rễ và lá.

Ths.Bs Dương Thị Cẩm Quỳnh